Yapı Malzemelerinde CE Belgelendirme ve Yeni Avrupa Yapı Malzemeleri Tüzüğü
Yapı malzemelerinin Avrupa pazarına arz edilmesine ilişkin mevzuat önemli bir dönüşüm geçirmektedir. Mevcut Yapı Malzemeleri Yönetmeliği (305/2011/AB) kapsamında uygulanan CE işaretleme ve performans değerlendirme sistemi, Avrupa Birliği tarafından yayımlanan (AB) 2024/3110 sayılı Yeni Yapı Malzemeleri Tüzüğü (Construction Products Regulation – CPR) ile yeniden düzenlenmiştir.
Yeni düzenleme; yapı ürünlerinin yalnızca teknik performansını değil, aynı zamanda çevresel sürdürülebilirlik, döngüsel ekonomi, kaynak verimliliği, dayanıklılık ve dijital ürün bilgilerini de daha kapsamlı şekilde ele almaktadır.
(AB) 2024/3110 ile Neler Değişiyor?
Yeni Yapı Malzemeleri Tüzüğü ile yapı ürünlerine ilişkin aşağıdaki yeni ve güçlendirilmiş gereklilikler getirilmektedir:
- Çevresel sürdürülebilirlik performansının değerlendirilmesi
- Ürünlerin yaşam döngüsü boyunca çevresel etkilerinin dikkate alınması
- Kaynak verimliliği ve döngüsellik
- Yeniden kullanım, onarım ve geri dönüşüm
- Ürünlerin dayanıklılığı ve kullanım ömrü
- Ürün bilgilerinin dijital ortamda sunulması
- Dijital Ürün Pasaportu (Digital Product Passport) yaklaşımı
- Ürünlerin izlenebilirliğinin artırılması
- Performans ve uygunluk bilgilerinin daha kapsamlı şekilde beyan edilmesi
Performans ve Uygunluk Beyanı
Yeni CPR kapsamında üretici tarafından hazırlanan Declaration of Performance and Conformity – Performans ve Uygunluk Beyanı, ürünün ilgili temel karakteristikler bakımından performansını ve uygulanabilir ürün gerekliliklerine uygunluğunu ortaya koymaktadır.
Beyan kapsamında, ilgili koşulların uygulanması halinde ürünün yaşam döngüsü boyunca çevresel sürdürülebilirlik performansına ilişkin bilgiler de yer almaktadır. Bu yaklaşım, önceki CPR sistemindeki yalnızca teknik performansın beyan edilmesinden daha kapsamlı bir değerlendirme modeline geçişi ifade etmektedir.
Çevresel Sürdürülebilirlik
Yeni CPR'ın en önemli değişikliklerinden biri, yapı ürünlerinin çevresel performansının sistematik şekilde ele alınmasıdır. Ürünlerin yaşam döngüsü boyunca;
hammadde → üretim → taşıma → kullanım → kullanım ömrünün sonu
aşamalarındaki çevresel etkilerin değerlendirilmesine yönelik bir sistem oluşturulmaktadır. Avrupa Komisyonu, üreticilerin belirli çevresel temel karakteristikler için yaşam döngüsü esaslı performans verilerini beyan etmesini öngörmektedir.
Dijital Ürün Pasaportu
(AB) 2024/3110 ile yapı malzemeleri için Digital Product Passport (Dijital Ürün Pasaportu) sistemi getirilmektedir. Dijital Ürün Pasaportu aracılığıyla ürünün performans ve uygunluk bilgileri, güvenlik bilgileri, kullanım talimatları ve CPR kapsamında gerekli diğer bilgilerin dijital olarak erişilebilir olması hedeflenmektedir. Bu sistem aynı zamanda yapı sektöründe ürünlerin izlenebilirliğini ve sürdürülebilirlik bilgilerinin paylaşılmasını kolaylaştıracaktır.
AVCP / Performansın Değişmezliğinin Değerlendirilmesi ve Doğrulanması
Yeni CPR kapsamında uygunluk değerlendirme sistemi güncellenmiş ve özellikle çevresel temel karakteristiklerin doğrulanmasına yönelik yeni yaklaşımlar getirilmiştir. Bunlardan biri System 3+ sistemidir; Sistem 3+, özellikle çevresel sürdürülebilirliğe ilişkin temel karakteristiklerin doğrulanması amacıyla kullanılmaktadır.
Uygulanacak değerlendirme ve doğrulama sistemi; ürün ailesine, ilgili harmonize teknik şartnameye ve ürün için belirlenen temel karakteristiklere göre değişmektedir.
Yeni Nesil Yapı Malzemeleri Yaklaşımı
(AB) 2024/3110, yapı malzemelerinde sürdürülebilirlik ve dijitalleşmeyi CE uygunluk sürecinin önemli unsurlarından biri haline getirmektedir. Ürünlerin;
Teknik Performans + Güvenlik + Dayanıklılık + Çevresel Performans + Döngüsellik + Dijital Ürün Bilgileri
açısından değerlendirilmesine yönelik yeni bir yaklaşım ortaya çıkmaktadır. Özellikle karbon ayak izi, yaşam döngüsü değerlendirmesi, geri dönüştürülebilirlik, yeniden kullanım ve kaynak verimliliği gibi konular önümüzdeki dönemde yapı malzemeleri üreticileri açısından daha fazla önem kazanacaktır.
Üreticiler İçin Ne Anlama Geliyor?
Yeni mevzuat kapsamında yapı malzemesi üreticilerinin;
- Ürünlerinin ilgili mevzuat ve teknik şartname kapsamını belirlemesi,
- İlgili harmonize standartları takip etmesi,
- Ürün performansının belirlenmesi ve doğrulanması,
- Fabrika Üretim Kontrolü (FPC) sistemini etkin şekilde uygulaması,
- Gerekli test ve değerlendirmeleri gerçekleştirmesi,
- Performans ve uygunluk bilgilerinin hazırlanması,
- Ürün izlenebilirliğini sağlaması,
- Çevresel performansa ilişkin gerekli verileri oluşturması,
- Yeni dijital bilgi ve ürün pasaportu gerekliliklerine hazırlık yapması
gerekecektir.
305/2011 ile 2024/3110 Arasındaki Geçiş Süreci
Yeni CPR'ın uygulanması ile birlikte tüm yapı ürünleri aynı anda yeni sisteme geçmeyecektir. Avrupa Komisyonu tarafından açıklanan geçiş yaklaşımına göre 305/2011 ve 2024/3110 bir süre birlikte uygulanacaktır.
Bir ürün ailesi için yeni CPR kapsamında bir performans harmonize standardı yayımlanıp referansı Avrupa Birliği Resmî Gazetesi'nde yayımlandığında, ilgili ürün ailesi yeni sisteme geçecektir. Eski CPR kapsamındaki harmonize standartların yerini yeni standartların alması, ürün ailesi bazında ve belirlenen geçiş süreleri çerçevesinde gerçekleştirilecektir. 305/2011'in tamamen yürürlükten kaldırılması 2039 yılı için öngörülmektedir.
Hizmetlerimiz
Kuruluşumuz; yapı malzemelerinin mevzuat kapsamının belirlenmesi, ilgili standart ve teknik şartnamelerin tespiti, AVCP/PDDD sisteminin belirlenmesi, test ve uygunluk değerlendirme süreçleri, Fabrika Üretim Kontrolü (FPC), Performans Beyanı (DoP), CE işaretleme ve yeni (AB) 2024/3110 CPR gerekliliklerine geçiş konularında teknik destek hizmetleri sunmaktadır.
Yapı malzemenizin mevcut CE sürecinin yeni CPR gereklilikleri açısından değerlendirilmesi ve geçiş planının oluşturulması için bizimle iletişime geçebilirsiniz.